Pekerja terima 33.9 sen bagi setiap ringgit KDNK, jauh daripada sasaran 40 peratus menjelang 2030

Belanjawan 2027 dibentangkan di Dewan Rakyat petang ini, dan perbahasan tentang jurang B40, M40 dan T20 lazimnya bermula dengan survei pendapatan isi rumah. Ukuran itu sudah kami huraikan dalam ulasan sebelum ini. Kali ini kami melihat dari sudut lain yang jarang disentuh: bagaimana kek ekonomi negara dibahagikan antara mereka yang bekerja makan gaji dan mereka yang memiliki modal.

Data Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) pendekatan pendapatan terbitan Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) pada 29 Julai lalu memberi jawapan yang ringkas. Daripada KDNK nominal RM2,025.4 bilion pada 2025, pampasan pekerja, iaitu gaji, upah dan caruman majikan, berjumlah RM686.9 bilion atau 33.9 peratus. Dalam bahasa mudah, bagi setiap ringgit yang dijana ekonomi, kurang 34 sen sampai ke tangan pekerja dalam bentuk gaji.

Enam puluh dua sen pergi kepada keuntungan dan pemilik modal

Komponen terbesar KDNK ialah lebihan kendalian kasar, iaitu keuntungan syarikat, pendapatan harta dan pendapatan pekerja sendiri, yang bernilai RM1,255.1 bilion atau 62.0 peratus. Bahagiannya turun daripada 63.6 peratus pada 2024 kerana pampasan pekerja tumbuh 5.8 peratus, lebih laju daripada lebihan kendalian yang hanya naik 2.1 peratus. Cukai bersih menyumbang baki 4.1 peratus, melonjak selepas subsidi dikurangkan 36.5 peratus.

Pembahagian ini penting untuk memahami taburan kekayaan isi rumah. Gaji dibelanjakan untuk sara hidup, manakala keuntungan terkumpul menjadi saham, hartanah dan simpanan yang terus menjana pulangan. Isi rumah yang memiliki aset menerima kedua-dua aliran, sedangkan kebanyakan isi rumah B40 dan M40 bergantung hampir sepenuhnya pada slip gaji. Selagi bahagian modal jauh mengatasi bahagian buruh, jurang kekayaan cenderung melebar walaupun jurang gaji bulanan mengecil.

Sasaran 40 peratus sudah dianjak lima tahun ke hadapan

DOSM mengaitkan kenaikan kecil tahun lalu dengan pertambahan guna tenaga 1.3 peratus, produktiviti buruh yang naik 4.0 peratus, gaji minimum RM1,700 serta Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA). Namun kenaikan dari 33.6 kepada 33.9 peratus hanyalah 0.3 mata peratusan setahun.

Rancangan Malaysia Kedua Belas menyasarkan bahagian pampasan pekerja 40 peratus menjelang 2025, dan sasaran itu tidak tercapai. Rancangan Malaysia Ketiga Belas kini meletakkan sasaran yang sama bagi 2030. Menteri Ekonomi Akmal Nasrullah Mohd Nasir memberitahu Dewan Negara pada Ogos bahawa sasaran itu akan dicapai melalui transformasi struktur ekonomi, termasuk Pelan Induk Perindustrian Baharu 2030 dan Strategi Semikonduktor Nasional, yang dijangka mewujudkan lebih banyak pekerjaan mahir bergaji tinggi. Pada kadar kenaikan 2025, bahagian buruh hanya sekitar 35.4 peratus menjelang 2030. Untuk sampai ke 40 peratus, kadarnya perlu kira-kira empat kali lebih laju.

Purata gaji RM3,803 menyembunyikan median RM2,940

Laporan Survei Gaji dan Upah 2025 DOSM yang diterbitkan pada 21 September menunjukkan ketidaksamaan berlaku juga di dalam pampasan pekerja itu sendiri. Purata gaji bulanan 10.38 juta pekerja warganegara ialah RM3,803, tetapi mediannya RM2,940. Apabila purata hampir 30 peratus lebih tinggi daripada median, sebahagian besar jumlah gaji tertumpu pada pekerja bergaji tinggi.

Pecahan mengikut kemahiran menjelaskan puncanya. Pekerja mahir, yang membentuk 36.6 peratus penerima gaji, memperoleh purata RM5,799 sebulan. Pekerja separa mahir, kumpulan terbesar pada 55.6 peratus, hanya RM2,714, dan pekerja berkemahiran rendah RM2,184 dengan kenaikan 2.6 peratus sahaja. Purata gaji di Putrajaya RM5,417 dan Kuala Lumpur RM4,955, jauh melebihi purata kebangsaan. Pekerja wanita pula menerima purata RM3,635 berbanding RM3,921 bagi lelaki.

Bagi isi rumah B40 dan M40, ini bermakna kebanyakan pencari nafkah berada dalam kategori separa mahir, iaitu kumpulan yang gajinya tumbuh sekadar 4.2 peratus setahun. Kenaikan bahagian buruh yang hanya dinikmati pekerja mahir tidak akan banyak mengubah jurang antara kumpulan pendapatan.

Dasar Gaji Progresif baru menyentuh setengah peratus pekerja

Instrumen utama kerajaan untuk menaikkan gaji melebihi paras minimum ialah Dasar Gaji Progresif, yang bersifat sukarela dan menawarkan insentif tunai kepada majikan yang menaikkan gaji mengikut garis panduan. Menteri Ekonomi memaklumkan pada Februari bahawa sehingga hujung 2025, seramai 4,025 majikan dengan 51,363 pekerja telah menyertainya. Jumlah itu kurang daripada 0.5 peratus pekerja warganegara yang dicatat survei gaji DOSM.

Persatuan Majikan Malaysia menyatakan penyertaan kekal rendah walaupun peruntukan kerajaan melebihi RM200 juta, dan sebelum ini berhujah bahawa insentif yang hanya menampung 12 bulan tidak sepadan dengan kenaikan gaji yang merupakan komitmen kekal. Kementerian Ekonomi menyatakan dasar itu hanya akan diperluas jika terbukti memberi kesan positif kepada pendapatan pekerja, dan garis panduannya akan dikaji sehingga 2027.

Ujian Belanjawan 2027 terletak pada bahagian gaji, bukan saiz bantuan

Bantuan tunai boleh menambah pendapatan boleh guna isi rumah dengan cepat, tetapi ia tidak mengubah cara kek ekonomi dibahagikan di peringkat syarikat. Langkah yang benar-benar menggerakkan bahagian pampasan pekerja ialah dasar yang menaikkan gaji separa mahir, memperluas Dasar Gaji Progresif dengan insentif yang lebih panjang, dan mengurangkan kebergantungan sektor tertentu pada buruh asing berkos rendah.

Angka yang wajar dipantau selepas ucapan petang ini mudah sahaja. Untuk kekal di landasan sasaran, bahagian pampasan pekerja perlu naik kira-kira 1.2 mata peratusan setahun, iaitu menghampiri 36 peratus dalam data 2027, dan median gaji DOSM perlu terus tumbuh lebih laju daripada puratanya. Selagi kedua-dua angka itu bergerak perlahan, sasaran 40 peratus menjelang 2030 akan kekal sebagai janji yang diulang dari satu rancangan lima tahun ke rancangan berikutnya.