Pada 10 Ogos lalu, kumpulan calon guru baharu mendaftar di Institut Pendidikan Guru di seluruh negara. Bagi kemasukan 2026, Kementerian Pendidikan membuka kira-kira 9,800 kuota Program Ijazah Sarjana Muda Perguruan atau PISMP, jauh lebih besar daripada kira-kira 5,000 hingga 6,000 kuota yang dibuka sebelum 2023. Timbalan Menteri Pendidikan, Wong Kah Woh, berkata peningkatan itu bermula pada 2025 bagi menampung keperluan tenaga pengajar semasa, dan kuota dibahagikan mengikut unjuran keperluan sekolah kebangsaan, sekolah jenis kebangsaan Cina dan sekolah jenis kebangsaan Tamil.
Angka itu besar, tetapi kesannya tidak akan dirasai dalam masa terdekat. Lepasan Sijil Pelajaran Malaysia yang mendaftar bulan ini perlu menghabiskan Program Persediaan selama setahun sebelum menyambung ijazah perguruan selama empat tahun. Ertinya guru pertama daripada kumpulan ini hanya akan berdiri di hadapan kelas sekitar tahun 2031. Keputusan mengenai berapa ramai dan dalam bidang apa yang dibuka hari ini sebenarnya keputusan mengenai keadaan bilik darjah pada dekad hadapan.
Kadar pengisian 98.11 peratus dikira mengikut jawatan, bukan mengikut opsyen
Dalam jawapan bertulis di Parlimen pada 25 Jun lalu, Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek memaklumkan seramai 422,804 guru sedang berkhidmat, manakala kadar pengisian guru sehingga Jun 2026 ialah 98.11 peratus. Pada permukaan, hampir semua jawatan yang diluluskan sudah terisi. Kadar itu juga menunjukkan peningkatan berbanding 96.18 peratus yang dilaporkan bagi kedudukan sehingga September 2024, tanda usaha pengambilan beberapa tahun kebelakangan ini memberikan kesan.
Masalahnya, kadar itu mengira jawatan, bukan kesepadanan bidang. Seorang guru boleh menduduki jawatan di sesebuah sekolah tetapi tidak mengajar opsyen yang paling diperlukan di situ. Jawapan Parlimen sebelum ini mengakui keperluan bagi mata pelajaran tertentu masih wujud di seluruh negara, terutama guru pendidikan khas serta opsyen Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Pendidikan Jasmani dan Kesihatan, Reka Bentuk dan Teknologi, Pendidikan Islam dan Pendidikan Moral. Bagi ibu bapa, kekurangan itu tidak kelihatan dalam peratusan kebangsaan. Ia kelihatan apabila seorang guru terpaksa mengajar mata pelajaran di luar latihannya.
Bekalan tahun ini datang daripada dua paip yang berbeza kelajuan
Kementerian Pendidikan melaksanakan pengambilan baharu membabitkan 8,042 guru setakat 10 Jun 2026, dan menerima bekalan 5,845 graduan PISMP yang bergraduasi pada bulan yang sama untuk ditempatkan di sekolah mulai Ogos. Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan pula membuka permohonan sepanjang tahun melalui portal mySPP dan melaksanakan pengambilan dua kali setahun.
Selain itu, kementerian melantik guru secara Contract of Service dalam kalangan graduan yang tidak mempunyai ikhtisas pendidikan, termasuk graduan universiti swasta dan universiti luar negara. Tahun ini, pengambilan besar-besaran gred DG9 dibuka melalui laluan tersebut. Guru berkenaan disediakan melalui Program Diploma Pascasiswazah Pendidikan selama setahun di Institut Pendidikan Guru Malaysia. Kementerian turut menubuhkan jawatankuasa khas bersama Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan, Jabatan Perkhidmatan Awam dan Kementerian Kewangan bagi menyelaras jumlah pengambilan setiap tahun.
Latihan setahun dan latihan lima tahun tidak menghasilkan persediaan yang sama
Dua laluan itu menyelesaikan dua masalah berlainan. Laluan kontrak mengisi kelas dalam tempoh beberapa bulan, sesuatu yang tidak mampu dilakukan oleh laluan PISMP. Laluan PISMP pula memberikan lima tahun persediaan pedagogi, praktikum berperingkat dan pendedahan kepada kurikulum sebelum seseorang itu memegang kelas sendiri.
Risikonya, jika laluan pantas menjadi tulang belakang bekalan dan bukan penampan sementara, purata persediaan guru baharu akan menurun tanpa disedari kerana kadar pengisian tetap kelihatan tinggi. Ukuran yang lebih jujur bukan berapa ramai yang dilantik, tetapi berapa ramai guru kontrak yang kekal dalam perkhidmatan selepas tempoh kontrak dan bagaimana prestasi mereka dinilai selepas menamatkan diploma pascasiswazah tersebut.
Jurang pengisian antara negeri lebih ketara daripada purata kebangsaan
Purata kebangsaan menyembunyikan taburan. Dalam jawapan di Dewan Rakyat pada Oktober 2025, Wong Kah Woh memaklumkan penjawatan guru yang diluluskan sehingga 31 Ogos 2025 ialah 431,128. Ketika itu Putrajaya mencatatkan pengisian 100 peratus, Sabah 98 peratus dan Labuan 97.7 peratus, manakala empat negeri berada di bawah 96 peratus iaitu Johor pada 95.31 peratus, Pahang 95.47 peratus, Sarawak 95.93 peratus dan Pulau Pinang 95.97 peratus.
Beza beberapa mata peratusan kelihatan kecil, tetapi pada asas ratusan ribu jawatan ia bermakna ribuan kelas. Tekanan itu bertambah apabila enrolmen meningkat di kawasan tertentu. Menurut jawapan bertulis yang sama pada Jun 2026, sebanyak 855 sekolah kerajaan dikenal pasti padat sehingga suku pertama tahun ini, dan 193 daripadanya sudah ditangani menerusi pembinaan bilik darjah tambahan.
Kuota perlu dipecahkan mengikut opsyen sebelum ia menjadi jaminan
Kuota 9,800 itu sudah dipecahkan mengikut aliran sekolah. Yang belum terbuka kepada umum ialah pecahan mengikut opsyen mata pelajaran, iaitu berapa banyak tempat diperuntukkan bagi pendidikan khas, bagi Bahasa Inggeris, bagi Reka Bentuk dan Teknologi dan seterusnya. Tanpa pecahan itu, orang ramai tidak dapat menilai sama ada paip lima tahun ini sedang menuju kepada kekurangan yang betul atau sekadar menambah jumlah keseluruhan.
Bagi rakyat Malaysia, ujian sebenar dasar ini ringkas. Menjelang 2031, adakah sekolah di Johor, Pahang dan Sarawak menerima guru dalam opsyen yang mereka minta, dan adakah kelas pendidikan khas mempunyai guru terlatih dalam bidang itu. Menerbitkan unjuran keperluan opsyen setiap tahun bersama kuota yang dibuka akan membolehkan jawapan itu disemak lebih awal, bukan selepas satu kohort penuh tamat pengajian.