Minggu lalu, Kesatuan Perkhidmatan Perguruan Kebangsaan (NUTP) menggesa supaya satu panel khas ditubuhkan bagi menilai guru yang mengalami masalah kesihatan mental yang serius, sebelum keadaan mereka menjadi lebih parah. Gesaan itu dibuat ketika data saringan MyPsyD di bawah Jabatan Perkhidmatan Awam mengkategorikan 55,169 penjawat awam sebagai berisiko tinggi dari segi kesihatan mental. Angka itu merangkumi seluruh perkhidmatan awam, bukan guru sahaja, tetapi ia mengembalikan satu soalan lama tentang punca tekanan di sekolah.
Kami sudah mengupas langkah besar kerajaan dalam laporan pada bulan Jun dan ulasan pada bulan Julai, termasuk pemansuhan SPLKPM, dasar 80:20 dan tujuh langkah mengurangkan beban tugas. Artikel ini melihat bahagian yang lebih sukar diukur, iaitu kerja perkeranian harian yang lahir daripada data murid yang perlu dimasukkan berulang kali ke dalam sistem yang berbeza.
Data yang sama, sistem yang berlainan
Kerja perkeranian guru hari ini jarang berbentuk timbunan kertas semata-mata. Sebahagian besarnya berlaku di skrin: kehadiran murid, markah pentaksiran, rekod kokurikulum, maklumat disiplin dan laporan program. Masalahnya bukan pada setiap sistem itu secara berasingan, tetapi apabila maklumat yang sama perlu ditaip semula kerana sistem tersebut tidak berhubung antara satu sama lain.
Pakar pendidikan yang dipetik Malay Mail pada Ogos lalu, Dr Mohammad Faiz Ikhlas dari Universiti Teknologi Malaysia, menyenaraikan pengisian data yang terlalu banyak dan sistem kemasukan data dalam talian yang tidak stabil sebagai antara punca utama beban guru. Ketika perbahasan Belanjawan 2026 di Dewan Rakyat pada Oktober 2025, Ahli Parlimen Ampang, Rodziah Ismail, turut membangkitkan kerja mengisi dan menghantar pelbagai laporan digital merentasi sistem berbeza sebagai ancaman tersembunyi kepada keselamatan sekolah, kerana ia mengurangkan masa guru untuk mendengar dan memahami murid.
Integrasi PAJSK dengan APDM sebagai ujian pertama
Langkah paling jelas setakat ini diumumkan pada sambutan Hari Guru, 16 Mei 2026. Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek mengumumkan pemansuhan sistem perekodan kokurikulum secara manual sebagai salah satu daripada 12 inisiatif untuk warga pendidik. Sekolah diberi autonomi mengurus rekod kokurikulum mengikut kesesuaian masing-masing sebelum maklumat murid dimasukkan ke dalam Sistem Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK).
Pada masa yang sama, PAJSK diintegrasikan dengan Aplikasi Pangkalan Data Murid (APDM). Kepentingannya mudah difahami. APDM menyimpan maklumat asas setiap murid, jadi apabila PAJSK menarik data daripadanya, guru penasihat kelab atau persatuan tidak lagi perlu membina senarai nama dari awal. Kokurikulum dipilih sebagai titik mula kerana ia antara bidang yang paling banyak menghasilkan rekod bertulis setiap tahun.
Namun integrasi ini hanya meliputi satu bidang. Rekod disiplin, pentaksiran bilik darjah dan pelaporan program masih bergerak dalam saluran masing-masing, dan setiap satu mempunyai tarikh akhir serta format sendiri. Selagi saluran itu tidak disatukan, guru akan terus menjadi penghubung manual antara sistem, iaitu tugas yang sepatutnya dilakukan oleh perisian.
Masa guru di luar bilik darjah turut dipotong
Beban pentadbiran bukan hanya berpunca daripada sistem digital. Pada 21 Disember 2025, KPM menetapkan bahawa mesyuarat pengurusan sekolah bagi pembukaan sesi 2026 diadakan sehari sahaja, dengan perbincangan pengurusan, kurikulum, hal ehwal murid dan kokurikulum digabungkan serentak. Menurut Ketua Pengarah Pendidikan, Dr Mohd Azam Ahmad, sekolah juga perlu mengutamakan komunikasi dalam talian apabila sesuai.
Sebelum ini, guru lazimnya hadir ke sekolah beberapa hari berturut-turut pada hujung cuti semata-mata untuk mesyuarat mengikut bidang. Langkah ini kecil dari segi skala, tetapi ia menunjukkan pendekatan yang sama dengan integrasi data: mengurangkan pengulangan, bukan sekadar meminta guru bekerja lebih pantas.
Skop tugas yang belum diwartakan
Walaupun beberapa lubang sudah ditampal, persoalan asas masih belum dijawab: kerja pentadbiran apakah yang memang sepatutnya dilakukan oleh guru? Dr Anuar Ahmad dari Institut Pembangunan dan Kemajuan Inklusif Malaysia (MINDA) Universiti Kebangsaan Malaysia mencadangkan supaya KPM mewartakan skop tugas guru dengan jelas mengikut jawatan dan gred, di samping menambah pelantikan pembantu dan pengambilan guru secara berperingkat.
Tanpa sempadan bertulis seperti itu, setiap sistem baharu atau arahan daerah boleh menambah satu lagi lapisan kerja tanpa sesiapa pun perlu menjelaskan tugas mana yang digugurkan sebagai gantinya. NUTP sendiri telah beberapa kali menyatakan bahawa kesan inisiatif kementerian masih kecil di peringkat sekolah, walaupun arah dasarnya diterima baik.
Siapa yang menanggung kos apabila kerja perkeranian tidak berkurang
Bagi ibu bapa, kerja perkeranian guru jarang kelihatan, tetapi kesannya mudah dirasai. Setiap jam yang dihabiskan untuk menaip semula senarai nama atau menghantar laporan yang sama dalam dua format ialah jam yang tidak digunakan untuk menyemak latihan anak mereka, menghubungi keluarga murid yang kerap ponteng, atau membantu murid yang ketinggalan.
Ukuran kejayaan yang lebih jujur bukan jumlah sistem yang dimansuhkan, tetapi berapa kali data seorang murid perlu dimasukkan dalam setahun. Integrasi PAJSK dengan APDM membuktikan perkara itu boleh dilakukan untuk satu bidang. Ujian seterusnya ialah sama ada pendekatan yang sama diperluas kepada rekod disiplin, pentaksiran dan laporan program, dan sama ada KPM bersedia menerbitkan pengukuran masa guru supaya kemajuan boleh dinilai secara terbuka.